Laatst bijgewerkt op
Hoogbegaafde volwassenen denken snel, voelen veel en hebben vaak hun hele leven het gevoel gehad dat ze net anders zijn. Toch weten veel van hen niet dat ze hoogbegaafd zijn. Herken je jezelf in die beschrijving? Dan lees je hier hoe hoogbegaafdheid er bij volwassenen uitziet en wat je ermee kunt.
In deze blog lees je wat hoogbegaafdheid bij volwassenen is, aan welke kenmerken je het herkent en hoe je erachter komt of je zelf hoogbegaafd bent. Ook lees je wat het betekent voor je werk, je relaties en je gezin, en wat helpt als je jezelf herkent.
Herken je jezelf als hoogbegaafde volwassene?
In Ruimte en Inzicht kijken we in drie gesprekken naar wat er bij jou speelt en wat je kunt doen om het anders aan te pakken. Je hoeft niet zeker te weten dat je hoogbegaafd bent.
In dit artikel
- Wat is hoogbegaafdheid bij volwassenen?
- Kenmerken van hoogbegaafde volwassenen
- Ben ik hoogbegaafd? Zo kom je erachter
- Waarom veel volwassenen het pas laat ontdekken
- Hoogbegaafde volwassenen en werk
- Hoogbegaafd in relaties en vriendschappen
- Hoogbegaafde ouders
- Wat helpt als je hoogbegaafd bent
- Coaching voor hoogbegaafde volwassenen
- Veelgestelde vragen
Wat is hoogbegaafdheid bij volwassenen?
Bij hoogbegaafdheid denken veel mensen aan een hoog IQ en goede cijfers. Dat is maar een klein stukje van het verhaal. Hoogbegaafdheid gaat over hoe je denkt, hoe je voelt en hoe je de wereld ervaart. Je hoofd werkt snel en diep, en je voelt veel en intens.
Bij hoogbegaafde volwassenen zie je het zelden aan prestaties. Je ziet het aan hoe iemand in het leven staat. Hoe snel je verbanden legt in een vergadering. Hoe moeilijk je kunt stoppen met nadenken over iets wat niet klopt. Hoe moe je wordt van een verjaardag met veel korte praatjes.
Hoogbegaafdheid gaat niet over slimmer zijn dan anderen. Het gaat over hoe je hoofd en je hart werken.
Wie alleen naar het IQ kijkt, komt uit bij ongeveer twee op de honderd mensen met een IQ boven de 130. Maar een score zegt weinig over hoe het voelt om zo in elkaar te zitten. Daarom kijk ik liever naar wat je herkent en wat het je in je dagelijks leven brengt en kost.
Kenmerken van hoogbegaafde volwassenen
Iedere hoogbegaafde volwassene is anders. Toch zijn er kenmerken die veel mensen herkennen. Lees ze rustig door en kijk wat bij je blijft hangen.
Hoe je denkt
- Je hoofd staat bijna nooit stil. Je denkt na over van alles, ook als je wilt slapen.
- Je legt snel verbanden en ziet vaak al waar iets naartoe gaat, terwijl anderen nog bij het begin zijn.
- Je vindt het lastig om uit te leggen hoe je tot een idee komt. Je weet het gewoon.
- Je hebt brede interesses en duikt vol in een nieuw onderwerp, tot je er alles van weet.
- Je raakt snel verveeld bij herhaling of routinewerk.
Hoe je voelt
- Je voelt veel en diep. Een film, een nieuwsbericht of een opmerking kan lang bij je blijven.
- Je hebt een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Iets wat oneerlijk is, laat je niet makkelijk los.
- Je bent gevoelig voor prikkels, zoals geluid, licht of drukte.
- Je legt de lat hoog voor jezelf. Goed is vaak nog niet goed genoeg.
Hoe je in het leven staat
- Je hebt je hele leven het gevoel gehad dat je net anders bent. Op school, op je werk, soms ook in je familie.
- Je leeft op bij een goed gesprek, en korte praatjes kosten je veel energie.
- Je werk past niet goed, of al een tijd niet meer, maar je weet niet wat dan wel.
- Je hebt geleerd om je aan te passen, en weet soms niet meer goed wat jij zelf wilt.
Herken je er veel? Dat zegt nog niet dat je hoogbegaafd bent. Het zegt wel dat je hoofd en je gevoel veel werk verzetten. En dat het de moeite waard is om daar eens goed naar te kijken.
Ben ik hoogbegaafd? Zo kom je erachter
De vraag “ben ik hoogbegaafd?” kan lang in je hoofd blijven zitten. Er zijn grofweg twee manieren om er meer over te weten te komen.
Herkenning
Je leest erover, praat erover en kijkt wat je herkent. Je zoekt uit wat het voor jou betekent en wat je ermee wilt. Voor veel volwassenen is dat genoeg om rust te vinden en dingen anders aan te pakken.
Onderzoek
Wil je zekerheid, dan kun je een intelligentieonderzoek laten doen bij een psycholoog die ervaring heeft met hoogbegaafde volwassenen. Een online test geeft je een indruk, maar geen uitsluitsel.
Een uitslag kan helpen, maar hij is niet nodig om verder te komen. Ik doe zelf geen intelligentieonderzoek. Ik werk met wat jij herkent en met de vraag die jij nu hebt. Of daar het woord hoogbegaafd bij hoort, is minder belangrijk dan wat het jou in de praktijk kost. Wil je wel een onderzoek, dan denk ik graag mee over waar je terechtkunt.
Waarom veel volwassenen het pas laat ontdekken
Veel hoogbegaafde volwassenen hebben het nooit geweten. Dat is goed te begrijpen. Toen jij klein was, werd er nog weinig naar gekeken. Ging het goed op school, dan was er niets aan de hand. Ging het minder goed, dan lag het aan je inzet.
Daarbij hebben veel hoogbegaafde kinderen geleerd om zich aan te passen. Je merkte dat je anders was, dus je ging zitten zoals de rest. Je hield je antwoorden voor je en deed mee met wat anderen leuk vonden. Dat werkte, en daardoor zag niemand het. Soms zag je het zelf ook niet meer.
Ook de woorden die je vroeger hoorde, kunnen het hebben verstopt. Je was “gevoelig”, “een denker”, “lastig” of “altijd zo kritisch”. Dat waren woorden voor je gedrag. Waar dat gedrag vandaan kwam, bleef buiten beeld.
Vaak valt het kwartje later in het leven. Op je werk, als je vastloopt. Of thuis, als je je verdiept in je eigen kind en jezelf ineens terugziet.
Wil je meer weten over hoogbegaafdheid?
In het gratis webinar Hoogbegaafd of toch niet? krijg je uitleg over hoogbegaafdheid, met veel voorbeelden uit de praktijk. Woensdag 25 november om 20.00 uur.
Hoogbegaafde volwassenen en werk
Op het werk merken veel hoogbegaafde volwassenen het als eerste. Je ziet snel hoe iets beter kan, maar je collega’s zijn nog niet zover. Je hebt een nieuwe baan binnen een paar maanden onder de knie, en daarna begint het te knagen. Of je loopt vast op regels die voor jou geen zin hebben.
Sommige hoogbegaafde volwassenen wisselen vaak van baan. Anderen blijven juist lang zitten in werk dat niet meer past. Wat helpt, is werk met genoeg uitdaging, ruimte om op je eigen manier te werken en mensen met wie je kunt sparren. Soms is een kleine verandering in je taken al genoeg. Soms is het tijd voor iets anders.
Hoogbegaafd in relaties en vriendschappen
Ook in relaties kan hoogbegaafdheid een rol spelen. Je zoekt diepgang en echte gesprekken. Als die er zijn, voel je je helemaal thuis. Als die er niet zijn, kun je je eenzaam voelen, ook tussen veel mensen.
Omdat je veel voelt, kunnen ruzies of misverstanden hard binnenkomen. En omdat je snel denkt, ben je soms al drie stappen verder in een gesprek dan de ander. Het helpt om dat van jezelf te weten, en om het ook uit te leggen aan de mensen om je heen.
Hoogbegaafde ouders
Hoogbegaafdheid zit vaak in families. Veel volwassenen ontdekken dat ze hoogbegaafd zijn als hun kind wordt onderzocht. Je leest over hoogbegaafdheid voor je kind, je zet in gedachten vinkjes, en halverwege denk je: dit was ik vroeger ook.
Als hoogbegaafde ouder snap je je kind vaak beter dan anderen. Je weet hoe het is als je hoofd overloopt of als iets oneerlijk voelt. Tegelijk kan het thuis flink botsen. Twee mensen die veel voelen en snel denken, raken elkaar ook makkelijk. En die hoge lat die je voor jezelf legt, ligt soms ongemerkt ook bij je kind.
Veel ouders merken dat het thuis rustiger wordt als ze zelf wat meer ruimte vinden. Wat jij voor jezelf leert, neem je mee naar je kind. Meer over hoe hoogbegaafdheid er bij kinderen uitziet, lees je in hoogbegaafdheid bij kinderen en is mijn kind hoogbegaafd.
Wat helpt als je hoogbegaafd bent
- Geef het een plek. Je hoeft niet meteen te weten wat je ermee moet. Lees erover, schrijf op wat je herkent en praat erover met iemand die je vertrouwt.
- Kijk terug met een milde blik. Dingen die vroeger misliepen, krijgen soms een nieuwe betekenis. Je hoofd en je gevoel werkten anders dan van je werd verwacht, en daar ging je zo goed mogelijk mee om.
- Let op je energie. Ga na wat je energie kost en wat je energie geeft. Plan na een drukke dag bewust een moment van rust.
- Zoek gesprekken die je voeden. Mensen met wie je diep kunt praten, geven je vaak meer energie dan een groot gezelschap.
- Kijk naar je lat. Waar leg je die hoge lat, en wat zou er gebeuren als iets gewoon goed genoeg is?
- Kijk eerlijk naar je werk. Krijg je genoeg uitdaging en ruimte om op je eigen manier te werken?
- Zoek hulp die het snapt. Het scheelt veel als je niet eerst alles hoeft uit te leggen.
Coaching voor hoogbegaafde volwassenen
Voor volwassenen die zichzelf herkennen in hoogbegaafdheid en daar iets mee willen, is er het traject Ruimte en Inzicht. Je krijgt drie gesprekken van maximaal anderhalf uur. Daarin kijken we waar jij zelf in vastloopt, zoals het piekeren of die lat die altijd te hoog ligt, en wat je kunt doen om het anders aan te pakken.
We praten, maar we doen ook dingen. Je krijgt opdrachten voor thuis en als je wilt doen we een opstelling. Dan zet je met poppetjes neer hoe de dingen in jouw leven ten opzichte van elkaar staan. Vaak zie je dan in één keer wat je met woorden al jaren probeert te zeggen. De gesprekken kunnen in de praktijk op Urk of online.
Ik ben hoogbegaafdheidsspecialist, ACT4kids-therapeut en systemisch coach, en moeder van vier meer- en hoogbegaafde dochters. Een kennismaking is gratis. Daarin kijken we samen of Ruimte en Inzicht bij je past.
Veelgestelde vragen over hoogbegaafde volwassenen
Wat zijn de kenmerken van hoogbegaafdheid bij volwassenen?
Veel genoemde kenmerken zijn een hoofd dat nooit stilstaat, snel verbanden zien, intens voelen, een sterk rechtvaardigheidsgevoel, brede interesses, een hoge lat voor jezelf en het gevoel dat je altijd net anders was. Niet iedereen herkent alles. Het gaat om het totaalbeeld.
Kun je als volwassene ontdekken dat je hoogbegaafd bent?
Ja, en dat gebeurt vaak. Hoogbegaafdheid gaat niet over, maar het kan wel lang onzichtbaar blijven. Veel volwassenen ontdekken het als ze vastlopen op hun werk, of als hun kind wordt onderzocht.
Hoe weet ik of ik hoogbegaafd ben?
Je kunt kijken hoeveel je herkent van de kenmerken. Wil je zekerheid, dan kun je een intelligentieonderzoek laten doen bij een psycholoog met ervaring met hoogbegaafde volwassenen. Een online test geeft een indruk, maar geen uitsluitsel.
Is hoogbegaafdheid erfelijk?
Hoogbegaafdheid zit vaak in families. Is je kind hoogbegaafd, dan is de kans groot dat een van de ouders het ook is. Daarom herkennen veel ouders zichzelf als ze zich verdiepen in hun kind.
Moet ik zeker weten dat ik hoogbegaafd ben om coaching te krijgen?
Nee. In Ruimte en Inzicht werken we met wat jij herkent en met de vraag die je nu hebt. De meeste mensen die komen, weten het juist niet zeker.
Wordt coaching voor hoogbegaafde volwassenen vergoed?
Coaching wordt meestal niet vergoed vanuit de basisverzekering. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden wel een deel. Dat hangt af van je pakket, dus het is slim om dat bij je verzekeraar na te vragen.
Tot slot
Veel hoogbegaafde volwassenen lopen jaren rond met het gevoel dat ze net anders zijn, zonder te weten waarom. Als je jezelf herkent, kan dat veel losmaken en ook veel opleveren: begrip voor jezelf, en meer rust in je hoofd. Je hoeft niet zeker te weten of je hoogbegaafd bent om er iets mee te doen. Begin bij wat je herkent, en kijk wat je nodig hebt.
Wil je er samen naar kijken? Bekijk Ruimte en Inzicht of plan een gratis kennismaking.
